เที่ยวบินมัณฑะเลย์-ย่างกุ้งมาถึงก่อนเที่ยง บ่ายผมจึงยังพอมีเวลาท่องเมืองหลวง (ไม่ใช่สิ อดีตไปแล้ว) เมืองใหญ่สุดของเมียนมาอีกรอบ คราวนี้ฝนไม่ตกตลอดเวลา ทำให้ผมเดินได้นานขึ้น เห็นสุเลพญาที่เป็นสัญลักษณ์ของเมืองย่างกุ้งมุมหนึ่งตัดกับตึกพาณิชย์สูงๆ บ่งบอกอะไรบางอย่างของพัฒนาการของเมืองได้ไม่น้อย 

แต่ที่นี่ก็ยังอุดมไปด้วยตึกรามอายุ 100-200 ปีที่เป็นมนต์เสน่ห์ดูได้ไม่เบื่ออีกมาก

ตกค่ำได้เดินดูเมืองอีกรอบ เป็นการสั่งเสีย!

พรุ่งนี้เช้ามืดผมก็จะจากเมียนมาไปแล้ว ทุกสิ่งทุกอย่างจะจดจำไว้ ความเรียบง่าย น้ำอกน้ำใจผู้คน กาลเวลาที่หยุดเดิน ฯลฯ ขอบคุณสำหรับทุกสิ่งทุกอย่างครับ

เจซูตินบาเด ขิ่มหยา (Thank you very much)

เหนื่อยสนุกมาแทบทุกวัน วันนี้ขอขี้เกียจสักนิด พกกล้องไปถ่ายภาพวัดชเวจีมินต์ใกล้ๆ รอยัลเกสต์เฮ้าส์ ที่ได้มาเดินเล่นและชอบมากวันก่อน เอาเข้าจริงได้ถ่ายไม่กี่รูป ทุกอย่างสวย แต่สำคัญกว่า คือความสงบ ร่มเย็น เรียบง่าย ผู้คนและวิถีที่เห็นในวัดแสดงถึงศรัทธาแก่กล้าในศาสนาที่ผูกพันเข้ากับชีวิตประจำวันอย่างเหนียวแน่น

บ่ายได้ไปดูหนังเป็นครั้งแรกที่มัณฑะเลย์ The Shooter ผมไม่ได้เป็นคอหนัง แต่รู้ว่าไม่ใช่หนังใหม่แน่ หากคงไม่เก่าเกินไป โรงหนังดีมาก เป็นแบบ stand alone ที่แทบจะสูญพันธุ์จากเมืองไทยไปแล้ว โฆษณาก่อนหนังฉายยังเป็นแบบสไลด์หรือแผ่นปิ้งเวลาจะนำเสนองานสมัยก่อน ดูแล้วก็รู้สึกแปลกดี (เพราะเราเลิกทำแบบนี้มานานแล้วนั่นเอง) แปลกใจอีกที่หนังเป็น soundtract มี subtitle ครับแต่เป็นภาษาอังกฤษ ไม่แน่ใจว่าที่ชาวพม่าอ่านภาษาอังกฤษได้ดีมาก (แต่ภาษาพูดก็ไม่ห่างไกลจากบ้านเรา) หรือการดูหนังแบบนี้เหมาะสำหรับคนมีการศึกษาดีของเขารึเปล่า?

เหมาเรือออกจากเกสต์เฮ้าส์แต่เช้าตรู่ ท่ามกลางฝนพรำ ผมยังเจ็บแสบคออยู่มาก แถมมีเสมหะ ขณะเรือแหวกลำคลองออกไปสู่ห้วงน้ำใหญ่–ทะเลสาบอินเลย์ ผมรู้สึกวูบวาบหนาวๆ ร้อนๆ คล้ายจะเป็นไข้ แต่ทิวทัศน์ทะเลสาบก็สะกดทุกอย่าง ภายนอกภายในให้สนิทนิ่ง

เราเหมาเรือทั้งวัน เพราะทะเลสาบกว้างใหญ่มหาศาล ยาว 22 กม. กว้าง 11 กม. เป้าหมายแรกคือไปตลาดสดเราต้องจอดเรือเพื่อเดินเท้าไปตามท้องทุ่งนานับ 1-2 กม. ผ่านแถวแนวที่พ่อค้าแม่ค้าและคนจับจ่ายจอดเรือ ที่เห็นสายหมอกลงคลุมทิวเขา  ที่ตลาด คงต้องเรียกว่าย้อนยุค (อีกแล้ว) ไปสมัยผมยังเด็ก–หรืออาจยังไม่เกิด ตลาดสดวันนี้เฉอะแฉะ แต่ผู้คนก็หนาตา แถวนี้เรียกว่าชาวอินซะ ของกินของใช้ ไม่ว่าราคา (น้อย) แค่ไหนวางบนก้อนโคลนตมก็ว่าได้ ใช้ใบตองใบไม้ใหญ่ๆ (น่าจะเป็นใบสัก) ห่ออาหารและสินค้าแก่ลูกค้า

ถอยออกมาเข้าห้องส้วมกั้นเป็นห้องๆ ข้างในเป็นส้วมหลุมครับ ผมไม่ได้หนัก แค่เบา แต่ก็สำรวจทุกอย่าง รวมทั้งกลิ่น อิอิอิ Very simple — ยืมคำฝรั่งมาใช้หน่อย ที่เห็นเรียงรายใกล้ๆ คือเกวียนและวัวตัวบึกบึน พาหนะสำคัญอีกอย่างที่ขนย้ายข้าวของและผู้คนมายังตลาด เหลือเชื่อจริงๆ ที่นี่เป็นภาพจริงที่ผมเห็นกับตา!

คนขับเรือพาเราไปอีกหลายแห่ง จำพวกสินค้าพื้นเมือง เครื่องเขิน เครื่องถม เครื่องเงิน การตีมีดและดาบ ผ้าที่ทำจากไยบัว ผมได้แต่ชมเป็นส่วนใหญ่ ซื้อของที่ระลึกเล็กน้อยฝากเพื่อนๆ ที่เมืองไทย กินอาหารเที่ยงที่ร้านขายสินค้าและของที่ระลึกนั่นเอง ใกล้วัดเล็กๆ แต่เก่าแก่แห่งหนึ่ง

ทะเลสาบมีคลื่นลมฝนแทบตลอด นี่ไม่ใช่ high season และไม่ใช่ช่วงเวลาที่อินเลย์สวยที่สุด แต่ผมก็ดีใจที่ได้มายามนี้ เหมือนได้พบปะสาวสวยในอารมณ์ซึมเศร้า  เธอไม่ดูสดใสเบิกบานนัก แต่ก็ยังสวยอยู่ดี ดูจริงจังจริงใจและลึกซึ้งดีกว่า ฝนฟ้าไม่ดีนักแต่ก็ยังเห็นเรือพายบรรทุกสินค้าเกษตร (เช่น มะเขือเทศ กาบบัว) ทั่วไป

เรือจ้างพาเราไปชมที่นั่นที่นี่ต่อกระทั่งลมฟ้าอากาศดีขึ้น สดใสขึ้น แน่นอนทิวทัศน์ก็ยิ่งเผยความงดงามขึ้น ผืนน้ำราบเรียบขึ้นเมื่อปลอดคลื่นลม เงาสะท้อนบ้านในท้องน้ำดูจับตายิ่งนัก ทุกบ้านทุกแห่งหนน่าถ่ายภาพทั้งนั้น!

ผมถ่ายภาพกับเด็กๆ ที่อู่ต่อเรือแห่งหนึ่ง

แปลงผักลอยน้ำ (ที่เห็นคือแปลงมะเขือเทศ) เป็นภูมิปัญญาชาวอินซะจริงๆ นอกเหนือจากการใช้เท้าพายเรือที่เลื่องชื่อ (ขอโทษที่ไม่แสดงภาพให้ดู… คุณๆ คงหาดูได้ไม่ยากที่อื่น)

กลับเกสต์เฮ้าส์ก่อนค่ำ อิ่มอกอิ่มใจกับทั้งวันในทะเลสาบและรอบๆ … ภาพและเรื่องราวยังตรึงตาตรึงใจดังมนต์สะกด

นึกถึงอาการเจ็บแสบคออีกครั้งก็ต่อเมื่อกินข้าวมื้อเย็น!

เหมาบริการมิตรเจ้าเดิม อ่อง มู วิน เดินทางไปอินเลย์ เดินทางแต่เช้า มะไข่แคอู้ ภรรยาสาวของอ่อง มู วิน ก็ไปด้วย ตามคำเชิญชวนของผม ถนนดีเฉพาะก่อนเขตชานเมืองมัณฑะเลย์นิดเดียว จากนั้นออกแนวสมบุกสมบันทั้งสิ้น ได้แต่คิดว่าคงเป็นถนนในตอนหลายสิบปีก่อนตอนทำใหม่ๆ จากนั้นจนบัดนี้แทบไม่มีการซ่อมแซมเลย อย่าว่าแต่จะสร้างใหม่ ส่วนใหญ่เห็นเป็นยางมะตอยเป็นหย่อมๆ รถต้องคอยวิ่งหา ส่วนที่เป็นหลุมเป็นบ่อ (ซึ่งมีมากกว่า) ก็ต้องคอยหลบ บางช่วงไม่เห็นพื้นยางมะตอยเลย (เพราะหลุดล่อนออกหมด) ก็มี ซึ่งรถแล่นง่ายกว่าด้วยซ้ำ

เราแวะที่เมืองปินดะยา เป็นเมืองชนบทเล็กๆ บรรยากาศดีมาก อากาศก็หนาว เพราะอยู่ที่สูง แวะชมถ้ำชื่อเดียวกับเมือง ซึ่งเป็นวัดด้วย มองเห็นตั้งแต่ไกลดูอลังการมาก ภายในเหลือเชื่อมากที่มีแต่พระพุทธรูปสารพัดปางทั้งใหญ่น้อยกว่า 8,000 องค์ เรียกว่ามองไปมุมไหนก็จะเห็นแต่พระ! มีพระที่สร้างโดยชาวต่างประเทศก็มาก ที่พระไทยร่วมสร้างก็มี บุญตาที่ได้เห็นพระเหล่านี้

ทิวทัศน์แถบนี้สวยงามยังกะภาพวาด จะเห็นเนินน้อยใหญ่สลับกันไปมาตลอด เนินพวกนี้ปูด้วยผืนกอหญ้าและพืชล้มลุก แซมด้วยต้นไม้ใหญ่ ที่ราบลุ่มลงมาก็เป็นที่เพาะปลูก ฝรั่งว่าดูสวยงามอย่างกับไปเที่ยวชนบทยุโรป

แต่ถัดจากปินดะยะ ถนนหนทางก็ยิ่งลำบากขึ้น นอกจากสภาพถนนย่ำแย่แล้ว ยังลดเลี้ยวไปมา ไต่ขึ้นลงภูเขาสูง เต็มไปด้วยเลี้ยวหักศอกและหุบเหวที่ชวนหวาดเสียว– ไม่แค่แห่งสองแห่งครับ แต่เป็นร้อย! นั่นน่าจะเป็นเหตุผลที่ผมไม่หลับเลยบนรถ เพราะหลับไม่ลง กลัว!  นอกจากนี้ ตลอดทางก็เผชิญฝุ่นตลอดเวลา เราไม่มีแอร์ครับ ผมสวมแว่นกันแดดไม่ได้เพื่อกันแดด เพราะท้องฟ้าค่อนข้างหม่นเป็นส่วนใหญ่ แดดไม่จ้าเลย แต่สวมเพื่อกันฝุ่นเข้าตา จมูกสิครับไม่รู้จะทำยังไง สูดอากาศ… ฝุ่น… เข้าไป หวังว่าร่างกายจะทนได้ ปีละครั้งเท่านั้นเอง ผมปลอบใจตัว

ข้างทางอย่างผมบอกสวยงามบริสุทธิ์มาก บางที่ อ่อง มู วิน ต้องจอดให้ชื่นชม ดดยผมไม่ต้องร้องขอ สำหรับเขาและภรรยาเองก็สวยงามมากและหาดูได้ไม่ง่าย บนยอดเขาแห่งหนึ่งมีกระต๊อบหลังเล็กๆ ตั้งอยู่ ข้างบ้านปลูกข้าวโพดและทานตะวัน มองผ่านสวนข้าวโพดลงไปเบื้องล่าง เห็นเมืองเล็กๆ อยู่ลิบๆ เทือกทิวเขาน้อยใหญ่ กระทั่งสายแม่น้ำ ช่างราวอยู่บนสวรรค์ ผมอิจฉาเจ้าของกระต๊อบเหลือเกิน คิดประสาคนโลกทุนนิยมเล่นๆ… อยากซื้อกระต๊อบนี้ไว้เป็นบ้านวันหยุดกะเขามั่ง อิอิอิ

ไปถึงเมืองอินเลย์ค่ำพอดี หาเกสต์เฮ้าส์ได้ก็พักผ่อนเอาแรง ตอนนี้อาการเจ็บแสบคอก็เริ่มต้น ทวีความรุนแรงตอนดึก กลืนน้ำลายลำบากเหลือเกิน

พรุ่งนี้ทำไงดี!

มาพม่าหนนี้ ผมมีเวลาร่วม 2 สัปดาห์ แต่ใจมันก็เร่งแต่ให้ไปมัณฑะเลย์เร็วๆ รถบัสที่จะไปมัณฑะเลย์ปกติจะมีช่วงเย็น เวลาช่วงสายถึงบ่ายจึงน่าจะพอทำอะไรได้อีก ผมจะลองนั่งรถไฟรอบเมืองย่างกุ้งดูสักครั้ง เดินออกจากสุเลพญาไปท่ามกลางสายฝน (อีกแล้ว… ย่างกุ้งฝนไม่เคยหยุดตก!) มุมหนึ่งเห็นสะพานคล้ายสะพานซังฮี้ที่กรุงเทพฯ แต่เล็กกว่า ฉากหลังเป็นตึกสูงทันสมัย เลยถ่ายภาพเล่นๆ ดู

สถานีรถไฟกลางของย่างกุ้งใหญ่โต อาจกว้างขวางกว่าหัวลำโพงด้วยซ้ำ หลังคาอาคารคล้ายปราสาทราชวัง

ข้างในคล้ายกับสถานีรถไฟชานเมืองบ้านเรา รถไฟดูเก่าแก่พอๆ กัน (ไม่นับของเรารุ่นหลังๆ ที่เป็นดีเซล) ผมขึ้นโบกี้แรกที่หัวขบวน กะว่าจะค่อยๆ เดินเลาะไปให้ถึงท้ายขบวน แต่ผิดคาดครับ! โบกี้ต่อถึงกันเพียง 2 โบกี้เท่านั้นเอง เซ็งเลย แถวที่นั่งไม่เหมือนชั้น 3 บ้านเรา คือ แย่กว่า เป็นแถวม้ายาว 2 ฟาก เหมือนแถวยาวตอนหน้าของรถเมล์บ้านเรา ที่นั่งไม่มีเบาะ เป็นไม้แต่ก็นั่งสบาย คนพม่ามักนั่งชันเข่าขึ้น (นั่งยอง) เบียดกันหน่อยในช่วงสิบสถานีแรก (ขบวนนี้เป็นรถไฟหวานเย็น จอดทุกสถานี แล่นเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้ารอบเมือง) คนตรวจตั๋วรู้ว่าผมเป็นคนต่างชาติ — และจ่ายแพงกว่ามั้ง… ก็เลยพาไปแทรกให้นั่ง (ไม่งั้นก็อาจไม่ได้นั่ง เพราะผู้โดยสารอื่นนั่งสบายกันเหลือเกิน)

แต่ละโบกี้ดูเหมือนเล็กกว่าของบ้านเรา แต่เพราะมีเพียงแถวที่นั่งสองฟาก ตรงกลางจึงเป็นที่วางข้าวของซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินค้าพวกผักผลไม้เป็นถุง กระจาด หรือหาบใหญ่ๆ แม่ค้าพ่อค้าขายขนมและผลไม้นานาผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาเสนอให้ผู้โดยสารลิ้มลอง บรรยากาศคึกคักอย่างกับตลาดสดเคลื่อนที่ บางสถานีคนลงเยอะ พวกที่ยังโดยสารอยู่ก็ขยับขยายแทบจะนอนกันก็มี (ดูแต่ละคนจะหวงกันพื้นที่บนรถไฟกันจัง)

อยู่บนรถไฟรอบเมือง 3 ชั่วโมงเต็ม ได้เห็นจริงๆ ว่าผู้คนแถวชานเมืองมีชีวิตอยู่กันอย่างไร ชีวิตคงจะอัตคัตขัดสน พึ่งลำแข้งลำขากันค่อนข้างมาก มาตรฐานความสะดวกสบาย ตลอดจนสุขอนามัย (ขยะรอบเมืองมีให้เห็นค่อนข้างเยอะ) ยังเหมือนเมืองไทยสมัย 10-20 ปีก่อน  แต่ก็เห็นชัดว่าผู้คนยังมีมิตรจิตมิตรใจกันอยู่มาก

Read the rest of this entry »